De jaarruimte bepaalt hoeveel je dit jaar fiscaal voordelig kunt bijsparen voor je pensioen. Dit artikel legt de formule uit en rekent een concreet voorbeeld door.
De jaarruimte-formule
De formule is: 30% van je inkomen boven de AOW-franchise van €19.172, verminderd met 6,27 keer je Factor A, met een maximum van €35.589 per jaar.
Rekenvoorbeeld bij een gemiddeld inkomen
Gebruik de rekentool hieronder om je eigen jaarruimte te schatten op basis van je bruto inkomen en Factor A.
Jaarruimte Berekenaar 2026
Ontdek hoeveel je belastingvrij mag inleggen voor je pensioen via een lijfrente.
Jaarruimte 2026: € 10.748
Inclusief onbenutte reserveringsruimte mag je in totaal maximaal € 10.748 fiscaal aftrekbaar inleggen voor je pensioen.
Formule: 30% × (bruto-inkomen − €19.172 AOW-franchise) − 6,27 × Factor A, met een maximum van € 35.589. Heb je geen pensioenregeling via je werkgever (bijvoorbeeld als zzp'er), vul dan 0 in bij Factor A.
Rekenvoorbeeld bij een hoger inkomen
Hoe hoger je inkomen, hoe groter het verschil dat je Factor A maakt. De onderstaande tabel laat drie scenario's zien, telkens met de formule 30% × (inkomen − €19.172) − 6,27 × Factor A, zonder reserveringsruimte.
| Bruto jaarinkomen | Factor A | Berekende jaarruimte |
|---|---|---|
| €40.000 | €500 | €3.113 |
| €70.000 | €1.500 | €5.843 |
| €120.000 | €0 | €30.248 |
Bij €120.000 inkomen zonder werkgeverspensioen blijft de uitkomst ruim onder het wettelijke maximum van €35.589. Pas bij een nog hoger inkomen in combinatie met een lage Factor A loop je tegen dit plafond aan.
Wat telt mee als toetsingsinkomen?
Voor de jaarruimteberekening gebruik je niet zomaar je netto salaris, maar het fiscale toetsingsinkomen zoals de Belastingdienst dit hanteert. Dit is doorgaans je bruto arbeidsinkomen, eventueel aangevuld met winst uit onderneming of resultaat uit overige werkzaamheden.
Heb je naast loondienst ook inkomsten als zzp'er, dan tel je beide bronnen bij elkaar op voor de jaarruimteberekening. Box 3-vermogen, zoals spaargeld of beleggingen buiten je pensioenregeling, telt hier niet in mee.
Het belastingvoordeel van je jaarruimte in de praktijk
Leg je je jaarruimte in via banksparen of lijfrente, dan is deze inleg aftrekbaar van je inkomen in box 1. Val je in de hoogste belastingschijf, dan levert een inleg van €5.000 al snel enkele duizenden euro's directe belastingteruggave op.
Let op: de uiteindelijke uitkering wordt op de pensioendatum wel belast als inkomen. Het voordeel zit dus vooral in het uitstel van belastingheffing naar een periode waarin je inkomen, en dus vaak ook je belastingtarief, lager ligt.
Veelgemaakte fouten bij de berekening
De meest gemaakte fout is het gebruik van je netto inkomen in plaats van het toetsingsinkomen dat de Belastingdienst hanteert. Ook wordt de AOW-franchise soms verward met de AOW-uitkering zelf, terwijl het om twee verschillende bedragen gaat.
Een tweede valkuil is het gebruik van een verouderde Factor A: dit getal verandert elk jaar mee met je pensioenopbouw en moet dus jaarlijks opnieuw worden overgenomen van je UPO. Lees in Factor A vinden op je UPO precies waar je dit cijfer terugvindt.
Tot slot vergeten veel mensen dat onbenutte jaarruimte uit eerdere jaren apart moet worden opgeteld als reserveringsruimte, in plaats van simpelweg te worden genegeerd.
Jaarruimte vs. reserveringsruimte: wat is het verschil
De jaarruimte is het bedrag dat je dit kalenderjaar fiscaal voordelig mag inleggen. De reserveringsruimte is de opgetelde jaarruimte van eerdere jaren die je destijds niet hebt benut, en die je nu alsnog mag gebruiken.
Beide bedragen tellen samen op tot je totale fiscale inlegruimte voor dit jaar. Meer hierover lees je in reserveringsruimte gebruiken.
Jaarruimte als instrument tegen een pensioengat
Je jaarruimte is niet alleen een fiscale rekenregel, maar ook een praktisch instrumentom een eventueel pensioengat aan te vullen. Door jaarlijks een deel van je jaarruimte te benutten, bouw je gericht extra kapitaal op voor na je pensioendatum.
Twijfel je of je voldoende pensioen opbouwt, bekijk dan ook pensioengat herkennen en aanvullen voor een stappenplan om je totale pensioeninkomen te beoordelen.
Wat doe je met je jaarruimte?
Je kunt je jaarruimte benutten via banksparen of een lijfrenteverzekering. Vergelijk beide opties in banksparen vs. lijfrenteverzekering of lees de hoofdgids over jaarruimte en pensioengat.
Waarom je jaarruimte elk jaar opnieuw berekent
Je jaarruimte is geen vast bedrag: het verandert elk jaar mee met je inkomen, je Factor A en de jaarlijks geïndexeerde AOW-franchise en het maximumpercentage. Een berekening van vorig jaar zegt daarom weinig over je ruimte dit jaar.
Herbereken je jaarruimte idealiter direct na ontvangst van je UPO, zodat je nog voldoende tijd hebt om vóór 31 december een storting te doen via banksparen of lijfrente en zo het fiscale voordeel van dat belastingjaar te benutten.
De rekentool op deze pagina gebruiken
Wil je direct een inschatting van je eigen jaarruimte, gebruik dan de rekentool bovenaan deze pagina. Vul je inkomen, Factor A en eventuele partnersituatie in, en je krijgtdirect een indicatie van je beschikbare fiscale ruimte voor dit jaar.
Beschouw de uitkomst altijd als een indicatie: voor een exacte berekening, zeker bij complexere situaties met meerdere werkgevers of een combinatie met zzp'erschap, is het verstandig om de uitkomst te laten controleren door je pensioenuitvoerder of een adviseur.