Je AOW-uitkering hangt af van je opbouwjaren en de geldende AOW-leeftijd. Dit artikel legt uit hoe beide worden vastgesteld, wat een gekorte AOW voor je inkomen betekent en hoe je dit eventueel kunt aanvullen via je jaarruimte.
Hoe wordt de AOW-leeftijd vastgesteld?
De AOW-leeftijd wordt gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting en tijdig vooraf gecommuniceerd, zodat je ruim op tijd kunt plannen binnen pijler 1 van het pensioenstelsel.
Hoe bouw je AOW op?
Voor elk jaar dat je tussen je 17e en de AOW-leeftijd verzekerd bent geweest, bouw je 2% AOW op. Woon je een periode in het buitenland, dan kan dit je uiteindelijke uitkering verlagen. Meer over het aanvullen van een eventueel tekort lees je in pensioengat herkennen en aanvullen.
Rekenvoorbeeld: AOW-korting bij jaren in het buitenland
Stel, je hebt vijf jaar in het buitenland gewoond en gewerkt tussen je 17e en je AOW-leeftijd, zonder vrijwillige verzekering. Dan mis je vijf verzekerde jaren, wat resulteert in een korting van 5 × 2% = 10% op je volledige AOW-uitkering.
Bij een volledige AOW voor alleenstaanden van ruim €17.000 bruto per jaar betekent dit een structureel gemis van ongeveer €1.700 per jaar, vanaf het moment dat je AOW-leeftijd ingaat tot aan het einde van je leven.
De onderstaande tabel laat zien hoe de korting oploopt naarmate je meer onverzekerde jaren hebt, uitgaande van dezelfde volledige AOW van €17.000 per jaar.
| Onverzekerde jaren | Korting op AOW | Gemis per jaar |
|---|---|---|
| 2 jaar | 4% | €680 |
| 5 jaar | 10% | €1.700 |
| 10 jaar | 20% | €3.400 |
Vrijwillig bijverzekeren van ontbrekende jaren
Vertrek je voor langere tijd naar het buitenland, dan kun je bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) vaak een vrijwillige AOW-verzekering afsluiten. Hiermee voorkom je dat deze jaren later alsnog een korting op je uitkering opleveren.
Deze vrijwillige verzekering moet je doorgaans binnen een beperkte termijn na vertrek aanvragen. Ben je deze termijn gepasseerd, dan is bijverzekeren achteraf meestal niet meer mogelijk.
De premie voor vrijwillige AOW-verzekering is doorgaans inkomensafhankelijk en wordt jaarlijks vastgesteld. Voor veel expats en grensarbeiders weegt deze premie ruimschoots op tegen het structurele gemis van 2% AOW per ontbrekend jaar, zeker als je van plan bent om later weer in Nederland te gaan wonen.
Hoe vraag je je AOW aan?
Ongeveer vijf maanden voordat je de AOW-leeftijd bereikt, stuurt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) je automatisch een uitnodiging om je AOW aan te vragen. Je hoeft hier zelf doorgaans niet actief naar op zoek, omdat de SVB je gegevens al kent via de gemeentelijke basisregistratie.
In het aanvraagformulier geef je onder andere je bankrekeningnummer en eventuele partnergegevens door. De SVB berekent vervolgens, op basis van je verzekerde jaren, hoe hoog je uitkering wordt en vanaf welke datum deze maandelijks wordt uitbetaald op je rekening.
Heb je in het buitenland gewoond of gewerkt, dan kan de aanvraagprocedure iets langer duren, omdat de SVB in dat geval aanvullende gegevens over je verzekerde jaren moet opvragen bij buitenlandse instanties.
AOW en een partner: wat verandert er?
De hoogte van je AOW hangt mede af van je leefsituatie. Alleenstaanden ontvangen een hoger percentage van het wettelijk minimumloon dan mensen die samenwonen of getrouwd zijn, omdat bij samenwonen wordt uitgegaan van gedeelde kosten voor levensonderhoud in één huishouden.
Verandert je leefsituatie vlak voor of na je AOW-leeftijd, bijvoorbeeld door te gaan samenwonen, dan moet je dit doorgeven aan de SVB. Dit kan direct invloed hebben op de hoogte van je maandelijkse AOW-uitkering.
Wat betekent je AOW voor je jaarruimte?
Je AOW-opbouw heeft geen directe invloed op je jaarruimte, maar de AOW-franchise in de jaarruimteformule is er wel op gebaseerd: het idee is dat je over het franchisedeel van je inkomen al AOW opbouwt, en daarover dus geen extra fiscale ruimte nodig hebt.
Werk je korter dan volledig in Nederland en verwacht je daardoor een gekorte AOW, dan kan het extra lonen om je jaarruimte goed te benutten. Een lagere verwachte AOW betekent namelijk dat je relatief meer moet aanvullen via pijler 3 om op je gewenste pensioeninkomen uit te komen.
Twijfel je hoeveel je uiteindelijk nodig hebt, bekijk dan ook pensioengat herkennen en aanvullen voor een stappenplan om je totale pensioeninkomen in kaart te brengen, inclusief AOW, werkgeverspensioen en eigen aanvullingen.