Veel Nederlanders bouwen onbewust te weinig pensioen op. Dit artikel helpt je stap voor stap om een eventueel pensioengat te herkennen en aan te vullen.
Hoe herken je een pensioengat?
Vergelijk je verwachte AOW en werkgeverspensioen met je huidige inkomen. Blijft dit duidelijk achter bij circa 70% van je laatste salaris, dan is er waarschijnlijk sprake van een pensioengat.
Veelvoorkomende oorzaken van een pensioengat
Een pensioengat ontstaat vaak door een periode zonder pensioenopbouw, bijvoorbeeld tijdens een periode als zzp'er, een baan in het buitenland, of een sabbatical. Ook parttime werken zorgt voor een lagere Factor A en dus minder opbouw via de werkgever.
Daarnaast spelen scheiding en een wisseling van baan met een minder gunstige pensioenregeling vaak een rol. Wie meerdere keren van werkgever wisselt zonder waardeoverdracht te regelen, verliest bovendien het overzicht over het totaal opgebouwde pensioen.
Rekenvoorbeeld: je pensioengat berekenen
Stel, je verdient €55.000 bruto per jaar en je verwachte AOW en werkgeverspensioen komen samen uit op €32.000 per jaar. Je streefinkomen van 70% is dan €38.500, waardoor je een pensioengat hebt van €6.500 per jaar.
Dit tekort kun je aanvullen door jaarlijks een deel van je jaarruimte te benutten, zodat het aanvullende kapitaal op de pensioendatum voldoende aanvullend inkomen oplevert.
Stappenplan om het aan te vullen
Bereken eerst je jaarruimte en kies vervolgens een passend product om deze te benutten. Meer over de opbouw van je pensioen via de werkgever lees je in pijler 1, 2 en 3 van het pensioenstelsel en de hoofdgids over jaarruimte en pensioengat.
Wanneer is een pensioengat juist geen probleem?
Niet elk verschil met de 70%-vuistregel is een probleem. Heb je lage vaste lasten, geen hypotheek meer, of verwacht je andere inkomstenbronnen zoals verhuur of vermogen, dan kun je met minder pensioeninkomen toch comfortabel rondkomen.
Ook wie bewust kiest voor een sobere levensstijl na pensionering, heeft doorgaans minder reden om het volledige rekenkundige pensioengat aan te vullen. Een persoonlijke inkomensbegroting geeft hier meer duidelijkheid over dan de vuistregel alleen.
Pensioengat en je partner: gezamenlijk plannen
Heb je een partner, dan is het verstandig om het pensioengat gezamenlijk in kaart te brengen in plaats van alleen naar je eigen situatie te kijken. Vaak verschilt de opbouw van beide partners sterk, bijvoorbeeld door parttime werk of een periode als zzp'er.
Door beide pensioenoverzichten naast elkaar te leggen, zie je of één partner relatief veel jaarruimte heeft om het gezamenlijke pensioengat aan te vullen, terwijl de ander misschien weinig ruimte overhoudt door een hoge Factor A.
Je pensioengat jaarlijks monitoren
Een pensioengat is geen vaststaand gegeven: door loonsverhogingen, baanwisselingen of extra inleg via je jaarruimte kan de omvang jaar na jaar veranderen. Controleer daarom minimaal eens per jaar, bijvoorbeeld bij ontvangst van je UPO, of je pensioengat is gegroeid of juist kleiner is geworden.
Zo voorkom je dat je pas vlak voor pensionering ontdekt dat er nog een aanzienlijk gat openstaat, terwijl er dan nog maar weinig jaren overblijven om dit via je jaarruimte aan te vullen.
Houd rekening met koopkracht en inflatie
Bij het berekenen van je pensioengat ga je vaak uit van je huidige salaris, maarkoopkracht en inflatie veranderen dit beeld over een langere periode. Een bedrag dat nu voldoende lijkt, kan over twintig of dertig jaar minder waard blijken.
Houd hier bij je planning rekening mee door niet alleen te kijken naar het nominale bedrag van je verwachte pensioen, maar ook naar de koopkracht die dit bedrag op je pensioendatum werkelijk vertegenwoordigt.
Waarom vroeg beginnen loont
Begin je op jonge leeftijd met het benutten van je jaarruimte, dan profiteer je van hetrente-op-rente-effect: ook kleine, periodieke inleg kan over een lange looptijd uitgroeien tot een substantieel aanvullend pensioenkapitaal.
Wacht je tot vlak voor je pensioendatum, dan moet je vaak veel grotere bedragen inleggen om hetzelfde pensioengat te dichten. Combineer daarom vroege, kleine stortingen met het tijdig benutten van je reserveringsruimte als je toch wat later begint.
Een pensioengat met meerdere oplossingen tegelijk dichten
In de praktijk los je een pensioengat zelden met één enkele maatregel op. Een combinatie van langer doorwerken, extra inleg via je jaarruimte en het verlagen van je verwachte uitgavenpatroon werkt vaak effectiever dan één grote stap.
Bekijk daarom niet alleen hoeveel jaarruimte je jaarlijks kunt benutten, maar ook of aanpassingen in je verwachte pensioenleeftijd of levensstijl bijdragen aan een kleiner, beter te overzien pensioengat.