Zzp'ers betalen geen loonheffing, maar inkomstenbelasting over hun winst, met eigen aftrekposten. Dit artikel legt de belangrijkste aftrekposten uit.
Zelfstandigenaftrek
Voldoe je aan het urencriterium, dan mag je de zelfstandigenaftrek van je winst aftrekken voordat deze wordt belast volgens de Box 1-schijven. Heb je de AOW-leeftijd al bereikt, dan geldt nog maar de helft van het bedrag.
Startersaftrek en mkb-winstvrijstelling
Startende ondernemers kunnen in de eerste jaren extra profiteren van de startersaftrek bovenop de reguliere zelfstandigenaftrek. Na toepassing van beide aftrekposten geldt vervolgens de mkb-winstvrijstelling over de resterende winst.
Rekenvoorbeeld: belasting over €45.000 winst
Behaal je €45.000 winst en voldoe je aan het urencriterium, dan trek je eerst €1.200 zelfstandigenaftrek af: €43.800 resteert. Daarover geldt vervolgens de mkb-winstvrijstelling van 12,7% (€5.563), waardoor €38.237 resteert als belastbare winst. Pas over dit lagere bedrag betaal je inkomstenbelasting volgens de Box 1-schijven.
De aflopende zelfstandigenaftrek
De zelfstandigenaftrek is de afgelopen jaren fors afgebouwd en ligt in 2026 nog maar op €1.200, tegen ruim €5.000 enkele jaren terug. De overheid compenseert dit deels via een hogere mkb-winstvrijstelling en de arbeidskorting op werk in loondienst. Meer over je totale netto inkomen als zzp'er lees je in de hoofdgids over netto loon en loonheffing.
Rekenvoorbeeld bij een hogere winst van €80.000
Behaal je €80.000 winst en voldoe je aan het urencriterium, dan trek je eerst €1.200 zelfstandigenaftrek af: €78.800 resteert. Over dit bedrag geldt vervolgens de mkb-winstvrijstelling van 12,7% (€10.008), waardoor €68.792 belastbare winst resteert.
Dit bedrag valt grotendeels in de tweede Box 1-schijf van 37,56%. Bij dit winstniveau levert elke extra euro aftrek dus meer belastingvoordeel op dan bij een winst van €45.000, omdat je marginale tarief hoger ligt.
Combinatie van zzp-werk en loondienst
Werk je deels in loondienst en heb je daarnaast een eigen onderneming, dan worden beide inkomstenbronnen samengevoegd tot je totale inkomen in Box 1. Je loon uit dienstverband wordt al via loonheffing ingehouden, terwijl je over je winst als zzp'er pas bij je aangifte afrekent.
Let op: het urencriterium van 1.225 uur per jaar geldt onverkort, ook als je daarnaast in loondienst werkt. Veel hybride ondernemers halen dit criterium lastiger, waardoor de zelfstandigenaftrek dan niet van toepassing is.
Btw versus inkomstenbelasting: twee aparte belastingen
Als zzp'er reken je op je facturen doorgaans btw aan je klanten, die je periodiek (meestal per kwartaal) afdraagt aan de Belastingdienst. Dit staat volledig los van de inkomstenbelasting die je jaarlijks betaalt over je winst.
Een veelgemaakte fout bij startende zzp'ers is geld opzij zetten voor inkomstenbelasting, maar de btw-afdracht vergeten, of andersom. Reserveer daarom voor beide belastingen apart een vast percentage van je omzet, zodat je nooit voor verrassingen komt te staan.
Overzicht: belastbare winst per niveau
Onderstaande tabel vergelijkt de twee eerder uitgewerkte rekenvoorbeelden en voegt een lager winstniveau toe, zodat je het effect van de aftrekposten op verschillende winstniveaus naast elkaar ziet.
| Winst vóór aftrek | Na zelfstandigenaftrek | Na mkb-winstvrijstelling |
|---|---|---|
| €30.000 | €28.800 | €25.142 |
| €45.000 | €43.800 | €38.237 |
| €80.000 | €78.800 | €68.792 |
Over het bedrag in de laatste kolom betaal je uiteindelijk inkomstenbelasting volgens de Box 1-schijven. Hoe hoger je winst, hoe groter het absolute belastingvoordeel dat de zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling samen opleveren, omdat een groter deel ervan tegen een hoger marginaal tarief wordt bespaard.
Pensioen en oudedagsvoorziening als zzp'er
In tegenstelling tot werknemers in loondienst bouw je als zzp'er niet automatisch pensioen op via je opdrachtgever. Je bent zelf verantwoordelijk voor het regelen van een oudedagsvoorziening, bijvoorbeeld via een lijfrenteverzekering, banksparen of vrijwillig sparen en beleggen.
Veel zzp'ers onderschatten dit gemis, zeker in de eerste jaren waarin de zelfstandigenaftrek nog hoger was en winst vooral werd ingezet voor de opbouw van de onderneming. Houd er bij het bepalen van je uurtarief rekening mee dat je, naast belastingen, ook zelf moet reserveren voor je pensioen, arbeidsongeschiktheid en periodes zonder opdrachten.
Premies die je betaalt voor een fiscaal erkende lijfrente kunnen onder voorwaarden in mindering worden gebracht op je winst, binnen de daarvoor geldende jaarruimte. Dit verlaagt je belastbare winst in het jaar van inleg, terwijl de uitkering later, bij pensionering, wordt belast.
Vergelijk daarom periodiek je persoonlijke situatie met die van werknemers in loondienst met een vergelijkbaar inkomen: zij bouwen vaak automatisch pensioen op via hun werkgever, terwijl jij als zzp'er zelf het initiatief moet nemen om een vergelijkbare voorziening op te bouwen.
Veel zzp'ers kiezen daarom voor een combinatie van lijfrentesparen en vrij beschikbaar vermogen, zodat ze flexibel blijven bij wisselende opdrachten en inkomsten, terwijl ze toch gestaag bouwen aan een oudedagsvoorziening naast hun fiscale aftrekposten.