Veel starters op de arbeidsmarkt lossen nog een studieschuld bij DUO af. Dit artikel legt uit hoe dit je maandelijkse besteedbaar inkomen beïnvloedt.
Hoe werkt de aflossing van je studieschuld?
Je studieschuld los je standaard in 35 jaar af, met een rentepercentage dat jaarlijks door DUO wordt vastgesteld. De maandelijkse aflossing komt bovenop je overige vaste lasten en verlaagt dus je besteedbaar inkomen, los van je netto loon.
Draagkrachtregeling en je besteedbaar inkomen
Via de draagkrachtregeling wordt je aflossing gemaximeerd op een percentage van je inkomen boven een bepaalde drempel, zodat een lager inkomen automatisch leidt tot een lagere maandelijkse last. Voor het 35-jaarsstelsel ligt deze draagkrachtvrije voet in 2026 op €26.819,42 per jaar voor alleenstaanden en €38.351,77 voor wie een fiscale partner of kind heeft. Boven deze grens betaal je 4% van je meerinkomen aan aflossing.
Hoeveel rente betaal je over je studieschuld?
DUO stelt de rente elk jaar opnieuw vast op basis van de rente op staatsobligaties. In 2026 bedraagt deze 2,33% voor het 35-jaarsstelsel en 2,29% voor het oudere 15-jaarsstelsel. Je percentage staat vervolgens 5 jaar vast, ongeacht latere wijzigingen.
Rekenvoorbeeld bij een modaal inkomen
Verdien je €32.000 per jaar (ongeveer modaal) en val je onder het 35-jaarsstelsel met een draagkrachtvrije voet van €26.819,42, dan betaal je 4% over het meerdere: €5.180,58 x 4% = ruim €207 per jaar, oftewel ongeveer €17 per maand. Verdien je minder dan de draagkrachtvrije voet, dan betaal je die maand niets. DUO gebruikt hiervoor het inkomen van twee jaar eerder. Meer over je totale netto inkomen lees je in de hoofdgids over netto loon en loonheffing.
Rekenvoorbeeld bij een hoger inkomen (€55.000)
Verdien je €55.000 per jaar en val je onder het 35-jaarsstelsel, dan ligt je inkomen ruim boven de draagkrachtvrije voet van €26.819,42. Het meerdere, €28.180,58, wordt voor 4% meegenomen in je draagkracht: €1.127,22 per jaar, oftewel bijna €94 per maand.
Dit draagkrachtbedrag is een maximum: is je werkelijke maandelijkse termijn volgens het 35-jaarsschema lager, dan betaal je nooit meer dan dat reguliere bedrag. Dit zorgt ervoor dat hogere inkomens niet onnodig snel aflossen, maar wel eerder het volledige reguliere termijnbedrag betalen dan mensen met een lager netto loon.
Vervroegd aflossen: voor- en nadelen
Je mag je studieschuld altijd boetevrij vervroegd (gedeeltelijk) aflossen, zonder dat DUO hiervoor extra kosten in rekening brengt. Dit kan aantrekkelijk zijn als je rente op je studieschuld hoger ligt dan het rendement dat je elders op spaargeld zou behalen.
Een nadeel is dat eenmaal afgelost geld niet meer beschikbaar is als buffer, en dat de kwijtschelding na 35 jaar voor jou minder relevant wordt als je toch al snel aflost. Weeg daarom je persoonlijke financiële situatie en risicobereidheid mee voordat je in één keer een groot bedrag aflost.
Gevolgen voor je hypotheek en leencapaciteit
Een openstaande DUO-studieschuld wordt door hypotheekverstrekkers meegewogen bij het bepalen van je maximale leencapaciteit, ook als je feitelijk weinig of niets aflost door de draagkrachtregeling. De geldverstrekker rekent namelijk met een fictieve maandlast op basis van je oorspronkelijke schuld.
Dit kan je maximale hypotheekbedrag met tienduizenden euro's verlagen ten opzichte van iemand zonder studieschuld bij een vergelijkbaar netto inkomen. Informeer daarom tijdig bij je hypotheekadviseur hoe jouw specifieke DUO-schuld in de berekening wordt meegenomen.
15-jaarsstelsel versus 35-jaarsstelsel
Studeerde je vóór 2015, dan val je mogelijk nog onder het oudere 15-jaarsstelsel, met een kortere looptijd en een iets andere draagkrachtregeling dan het huidige 35-jaarsstelsel. Beide stelsels kennen een eigen, jaarlijks vastgesteld rentepercentage.
| Kenmerk | 15-jaarsstelsel | 35-jaarsstelsel |
|---|---|---|
| Looptijd | 15 jaar | 35 jaar |
| Rente in 2026 | circa 2,29% | circa 2,33% |
| Draagkrachtpercentage | 12% van het meerinkomen | 4% van het meerinkomen |
| Restschuld na afloop | Kwijtschelding na 15 jaar | Kwijtschelding na 35 jaar |
Het lagere draagkrachtpercentage van het 35-jaarsstelsel betekent een lagere maandelijkse last bij eenzelfde inkomen, maar wel een langere periode waarin je nog een schuld (en rentelast) hebt. Welk stelsel op jou van toepassing is, hangt af van het moment waarop je met je studie bent gestart, niet van een eigen keuze achteraf.
Twijfel je onder welk stelsel jouw studieschuld valt? Dit staat vermeld in je persoonlijke overzicht op Mijn DUO, samen met de actuele hoogte van je schuld, de resterende looptijd en het rentepercentage dat op dit moment voor jou geldt.
Controleer dit overzicht minimaal eenmaal per jaar, zeker als je inkomen flink is gestegen of gedaald, zodat je maandelijkse aflossing altijd aansluit bij je actuele draagkracht en je niet voor verrassingen komt te staan.
Verandert je inkomen flink door een nieuwe baan, promotie of juist een periode van werkloosheid, geef dit dan tijdig aan DUO door. Zo voorkom je dat je op basis van een verouderd inkomensgegeven een onjuist aflossingsbedrag betaalt.